In het begin van de transgenderzorg dachten mensen dat er twee genders waren: mannen en vrouwen. Transgenders werden gezien als vrouwen-in-mannenlichamen of als mannen-in-vrouwenlichamen. (Sommige) transgenders werden gezien als mensen tussen man en vrouw: het gender continuüm was geboren.

Het werd duidelijk dat er meer mogelijkheden waren om vrouw te zijn en meer mogelijkheden om man te zijn:

Er was zelfs onderzoek dat vaststelde dat mannen en vrouwen minder verschilden dan mannen verschillen van mannen en vrouwen verschillen van vrouwen: het continuum was niet alleen een plek voor transgenders maar ook voor mensen zonder transgender gevoelens:

Dit is één stap voor de genderwolk:  

In 1997 beschreef Paul Vennix' in haar(*) boek "Travestie in Nederland en Vlaanderen" twee lijntjes in plaats van één: een lijn voor mannelijk (0-100%) en een lijn voor vrouwelijk (0-100%). Ze ontdekte dat deze percentages niet altijd samen (ongeveer) 100% waren: er waren transgenders die zich 20% mannelijk en 20% vrouwelijk voelden, er waren ook mensen die zich 80% mannelijk en 80% vrouwelijk voelden.

Vloeibare genders zijn voor sommige mensen moeilijk voor te stellen, maar het bestaat wel degelijk. Mensen kunnen zich anders voelen (qua gender) op verschillende momenten van de dag (week, jaar). Dit kan bijvoorbeeld afhankelijk zijn van de omgeving (bijv. werk of vakantie), het gevoel (gelukkig of depressief), het weer of het tijdstip van de dag. Het gevoel meer-man te zijn hoeft niet per-se slechter te voelen dan je minder-man of meer-vrouw te voelen (vv).

Gender bevat meerdere dimensies. Op deze poster zullen we kijken naar gender expressie (hoe ziet iemand er uit), gender rol (hoe gedraagt iemand zich), gender identiteit (hoe beschrijft iemand zichzelf) en lichaamsdelen. Er zijn veel meer gender-gerelateerde zaken: sociaal (bijv. toiletten), kleuren (bijv. roze), humor, de mate waarin iemand (niet) geaccepteerd wordt door diens omgeving, enzovoort.

Gender is persoonlijk. Dit is niet alleen waar voor transgenders: we nemen aan dat als er 17 miljoen mensen in Nederland leven, er ten minste 16,5 miljoen verschillende genders zijn. We kunnen niet uitsluiten dat sommige mensen dezelfde gendergevoelens hebben, maar we weten dat dit niet vaak het geval is. Transgenders voelen zich vaak verschillend, ofschoon ze wel (soms) dezelfde medische hulp nodig hebben.

Omdat er veel verschillende definities over gender zijn en transgenders heel zeker weten dat er maar één juiste definitie is (die van hun), kunnen mensen hun eigen gender benoemen op de manier die het beste bij hen past. We hebben gezocht naar een model dat voor iedereen passend zou zijn. De genderwolk is niet dat model: sommige mensen houden ervan om met hun voeten op de grond te blijven, anderen houden meer van de zon dan van de wolk. Wij vinden dat niet erg. De genderwolk is een model dat kan helpen om weg te blijven van de binaire of continuüm-manier van denken over gender. Gender is veel complexer dan dat...

(*) Paul leeft sinds 2014 als Paula, daarom zullen we in de rest van de tekst verwijzen naar Paula/zij/haar in plaats van Paul/hij/zijn. De enige reden dat ik Paula's naam als Paul benoem is omdat het boek "Travestie in Nederland en Vlaanderen" onder haar mannennaam verschenen is.